Thực học, thực hành và câu chuyện làm chủ công nghệ số trong kỷ nguyên mới
Từ ngày 1/10 đến hết ngày 7/10/2026, Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 chính thức diễn ra trên phạm vi toàn quốc. Với chủ đề “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời”, sự kiện năm nay đặt ra một bài toán thực tế: Biến công nghệ thành công cụ phục vụ cuộc sống thay vì rào cản đối với người dân.
Ảnh tư liệu
Nhiều người thường lầm tưởng "học tập" là khái niệm chỉ dành cho học sinh, sinh viên ngồi trên ghế nhà trường. Tuy nhiên, bản chất của xã hội học tập là sự tiếp nối không ngừng nghỉ. Tuần lễ hưởng ứng năm nay gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: Bất kỳ ai, ở bất kỳ độ tuổi hay ngành nghề nào, đều có thể bắt đầu học những điều hữu ích để cải thiện chất lượng cuộc sống hàng ngày.
Học tập suốt đời không cần gắn liền với những công trình vĩ mô, mà bắt đầu từ chính nhu cầu thực tế của từng nhóm đối tượng:
Đối với người cao tuổi: Đó là việc học cách gọi điện video để gắn kết với con cháu ở xa, học sử dụng dịch vụ công trực tuyến để giảm bớt công sức đi lại, hay trang bị kỹ năng nhận diện tin giả, thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.
Ảnh tư liệu
Đối với lực lượng lao động: Đó là sự chủ động trau dồi một kỹ năng chuyên môn mới, ứng dụng các phần mềm thông minh để tối ưu hóa tốc độ làm việc, hoặc đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quy trình sản xuất thực tế.
Đối với các bậc phụ huynh: Đó là hành trình đồng hành cùng con đọc sách mỗi tối, học cách quản lý và hướng dẫn con em tương tác an toàn trên Internet, từ đó kiến tạo một không gian học tập chung cho cả gia đình.
Đối với các em học sinh: Đó là việc chủ động tìm kiếm nguồn tri thức chính thống, đọc thêm những cuốn sách kỹ năng và đặc biệt là học cách tư duy độc lập, không lạm dụng hay phụ thuộc hoàn toàn vào các công cụ trí tuệ nhân tạo.
Điểm nhấn khác biệt của chiến dịch năm 2026 là việc thúc đẩy tư duy "làm chủ công nghệ, không sợ công nghệ". Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công nghệ phải là đầy tớ phục vụ con người, không phải thực thể kiểm soát con người. Để đạt được điều đó, mỗi công dân cần nằm lòng 3 nguyên tắc cốt lõi.
Luôn kiểm chứng, xác thực nguồn gốc trước khi tin tưởng hoặc ấn nút chia sẻ bất kỳ thông tin nào trên mạng xã hội.
Nâng cao ý thức bảo mật thông tin cá nhân, tuyệt đối không truy cập vào các đường link lạ có dấu hiệu lừa đảo.
Công nghệ hay trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ hỗ trợ tối ưu hóa hiệu suất, không bao giờ có thể thay thế năng lực suy nghĩ và sáng tạo vốn có của con người.
Học tập suốt đời là một hành trình dài hạn được xây dựng từ những bước đi ngắn hạn. Một buổi thảo luận phương pháp chăn nuôi mới, một giờ làm quen với các tính năng của điện thoại thông minh, hay một thói quen đọc sách mỗi ngày... đều là những minh chứng sống động nhất cho tinh thần "thực học, thực hành".
Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời chỉ kéo dài trong 7 ngày, nhưng tinh thần tự học thì cần được duy trì mọi lúc, mọi nơi. Hãy biến việc học thành một phản xạ tự nhiên của cuộc sống, để mỗi ngày trôi qua, chúng ta đều trở thành một phiên bản tiến bộ hơn./.
Đào Mạnh
